Dermatologische dienstenSteelwratjes (skin tags): oorzaken, verwijderen en wanneer naar de arts

Steelwratjes (skin tags): oorzaken, verwijderen en wanneer naar de arts

Zijkant van de nek met meerdere steelwratten en gepigmenteerde moedervlekken op de huid.

Een steelwratje is een klein, zacht huidbultje dat vaak aan een dun steeltje hangt. Het is huidkleurig of iets bruiner en ontstaat meestal op plekken waar de huid schuurt: in de hals, in de oksels, in de liezen, op de oogleden of onder de borsten. Artsen spreken van een fibroom, fibroma pendulans of acrochordon; in het Engels heet het een skin tag. Steelwratjes zijn goedaardig en onschuldig. Ongeveer de helft van alle volwassenen heeft er minstens één (healthdirect).

De naam is wat verwarrend. Een steelwratje is geen echte wrat: gewone wratten komen door een virus, zijn hard en ruw en zijn besmettelijk. DermNet noemt papilloom als een andere naam voor een steelwratje.

Hoe ziet een steelwratje eruit?

Zo herken je een steelwratje:

  • Grootte: van ongeveer 1 millimeter tot 5 centimeter (DermNet), maar de meeste zijn kleiner dan 1 centimeter (healthdirect).
  • Vorm: zacht en glad of licht gerimpeld. Meestal hangt het bultje aan een steeltje en kun je het makkelijk heen en weer bewegen, maar het kan ook met een brede basis vastzitten (AAD).
  • Kleur: huidkleurig, iets donkerder of roze. Een geïrriteerd steelwratje wordt rood (AAD).
  • Plek: hals, oksels, liezen, oogleden, onder de borsten en rond de billen (NHS), maar ook op de flanken, de buik en de rug.
  • Aantal: één of tientallen. Met de jaren komen er meestal meer bij.
  • Gevoel: meestal merk je er niets van. Schuurt kleding of een sieraad ertegen, dan kan het pijn doen en bloeden (healthdirect).
Meerdere donkere steelwratjes (fibromen) in de hals, die aan een steeltje hangenMeerdere roze steelwratjes in de hals; het onderste hangt aan een dun steeltje
Een klein steelwratje dat aan de huid hangtSteelwratje van opzij: een zacht roze knobbeltje aan een dun steeltje

Fotobronnen: donkere steelwratjes in de hals – Grook Da Oger, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons; roze steelwratjes in de hals – Jmarchn, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons.

Waarom krijg je steelwratjes?

Waarom steelwratjes precies ontstaan, is niet bekend (NHS, DermNet). Healthdirect gaat uit van een combinatie van leefstijl en erfelijke aanleg. Wel weten we wat de kans groter maakt:

  • Schuren: steelwratjes groeien waar huid langs huid, kleding of sieraden schuurt, zoals in de plooien van de hals, in de oksels, in de liezen en onder de borsten. Daarom komen ze vaker voor bij mensen met overgewicht of losse huidplooien (AAD, NHS).
  • Leeftijd: bij mannen en vrouwen komen er met de jaren meer bij (DermNet, healthdirect).
  • Insulineresistentie en diabetes type 2: volgens de NHS zorgt een sterke insulineresistentie waarschijnlijk voor meer steelwratjes. De AAD noemt ook het metabool syndroom: een hoge bloeddruk, een te hoge bloedsuiker, te veel buikvet of een ongunstig cholesterol.
  • Zwangerschap: hormonale veranderingen worden in verband gebracht met meer steelwratjes (NHS). DermNet noemt hogere groeifactoren tijdens de zwangerschap en bij acromegalie als mogelijke oorzaak. Steelwratjes die in de zwangerschap ontstaan, verdwijnen vaak weer na de bevalling (healthdirect).
  • Erfelijkheid: hebben bloedverwanten steelwratjes, dan is je kans groter (AAD).

DermNet noemt het humaan papillomavirus (HPV), het virus achter gewone wratten, als een van de mogelijke factoren. Toch gelden steelwratjes niet als besmettelijk. Gewone wratten zijn dat wel: die verspreid je via direct contact.

Ineens veel nieuwe steelwratjes? Elk jaar een paar nieuwe is normaal. Krijg je er in korte tijd veel tegelijk, dan raadt de AAD aan een dermatoloog te raadplegen: dat is zeldzaam, maar het kan een teken zijn dat er in je lichaam iets verandert. Je huisarts kan dan bijvoorbeeld je bloedsuiker laten controleren.

Steelwratje, wrat of moedervlek: wat is het verschil?

Niet elk bultje aan een steeltje is een steelwratje. De AAD waarschuwt dat je een wrat en zelfs huidkanker voor een steelwratje kunt aanzien. Laat een bultje daarom eerst beoordelen voordat het weggehaald wordt. Deze huidafwijkingen worden het vaakst met elkaar verward:

HuidafwijkingVerschil met een steelwratje
Steelwratje (fibroom)Zacht, glad, vaak aan een steeltje, huidkleurig of bruinig, in huidplooien. Doet geen pijn, behalve als het schuurt.
WratStevig, met een ruw oppervlak en meestal op handen en voeten (NHS). Wordt veroorzaakt door een virus en is besmettelijk. Draadvormige wratten in het gezicht zijn dun en langwerpig en lijken soms op een steelwratje.
Ouderdomswrat (seborroïsche keratose)Platter, alsof het op de huid geplakt is, met een wasachtig of ruw oppervlak, vaak bruin. Kan op een steelwratje lijken (DermNet).
MoedervlekMeestal plat en rond of ovaal, roze tot donkerbruin, vaak op plekken die in de zon komen (NHS). Sommige moedervlekken zijn verheven. Lees meer over moedervlekken verwijderen.
WaterwratjesGlanzende, parelachtige bultjes met een putje in het midden, vaak in groepjes en vooral bij kinderen. Kunnen op steelwratjes lijken (DermNet).
Huidkanker, zoals een melanoomGroeit merkbaar in weken tot maanden, voelt vaak stevig aan, kan bloeden of van kleur veranderen. Een bultje dat snel groeit, bloedt of verandert, moet altijd door een arts bekeken worden.

Moet een steelwratje weg?

Medisch gezien niet. Een steelwratje hoeft niet weg (NHS, healthdirect), en sommige vallen na verloop van tijd vanzelf af (healthdirect). Vaak worden ze verwijderd omdat mensen ze lelijk of hinderlijk vinden (St. Antonius Ziekenhuis). Verwijderen kan zinvol zijn als het steelwratje:

  • steeds blijft haken aan kleding, een ketting, een gordel of je scheermes, en daardoor rood wordt, bloedt of pijn doet;
  • op je ooglid zit en je zicht belemmert (AAD);
  • plotseling pijn gaat doen (AAD);
  • je stoort vanwege hoe het eruitziet. Dat is een goede reden, maar het geldt dan als een cosmetische behandeling (AAD).

Twijfelt de arts of het wel een steelwratje is, dan is dat ook een reden om het te verwijderen en het weefsel in een laboratorium te laten onderzoeken (St. Antonius Ziekenhuis). Wordt een steelwratje groter, of krijg je er in korte tijd veel bij, laat het dan eerst door een arts beoordelen in plaats van het meteen te laten weghalen (NHS).

Wat doet een arts?

Meestal zijn een paar vragen en een goede blik op je huid genoeg om een steelwratje te herkennen. Onderzoek is zelden nodig (healthdirect). Een dermatoloog kijkt vaak ook met een dermatoscoop: een vergrootglas met een lampje waarmee de opbouw van de huid zichtbaar wordt. Zo kan de arts een steelwratje onderscheiden van een moedervlek, een ouderdomswrat of een plekje dat verdacht is. Twijfelt de arts, dan wordt de plek weggehaald en onder de microscoop onderzocht (St. Antonius Ziekenhuis).

Een online consult is een goede eerste stap. Een dermatoloog van iDerma bekijkt je foto's en je beschrijving en vertelt of het bultje lijkt op een steelwratje, of verwijderen zinvol is en of je het eerst moet laten nakijken. iDerma verwijdert zelf geen steelwratjes, want dat gebeurt altijd bij een afspraak op locatie. In Nederland kan je huisarts steelwratjes vaak zelf verwijderen, of je doorverwijzen naar de chirurg als het om een grote of lastige plek gaat (St. Antonius Ziekenhuis). Vraag vooraf wat de behandeling kost en of je die zelf betaalt.

Hoe wordt een steelwratje verwijderd?

Verwijderen gebeurt poliklinisch of in de huisartsenpraktijk, duurt een paar minuten en is meestal in één keer klaar. De arts kiest de methode op basis van de grootte, de plek en het aantal steelwratjes (AAD, NHS, DermNet, healthdirect):

  • Wegknippen of wegsnijden: na een verdovingsprik knipt de arts het steelwratje weg met een steriele schaar of snijdt het weg met een mesje. Geschikt voor grotere steelwratjes aan een steeltje.
  • Elektrocoagulatie: de arts brandt het steelwratje weg met elektrische stroom via een dun naaldje. Er ontstaat een korstje en het wondje geneest in één tot drie weken (AAD).
  • Bevriezen: de arts bevriest het steelwratje met vloeibare stikstof. Er ontstaat een blaar of korst, die samen met het steelwratje afvalt. Soms wordt alleen het steeltje bevroren en het bultje daarna weggeknipt (AAD).
  • Afbinden: de arts knoopt een hechtdraad strak om het steeltje, zodat het steelwratje geen bloed meer krijgt en afvalt (DermNet). Doe dit niet thuis; hieronder lees je waarom.

Vóór het wegknippen wordt de huid verdoofd (AAD).

Is verwijderen veilig?

Als een arts het doet, is het risico klein. Bijwerkingen zijn mogelijk, maar komen weinig voor:

  • een beetje bloeden en tijdelijke roodheid;
  • een infectie, als het wondje niet goed verzorgd wordt (AAD);
  • een klein litteken of een donkere plek, vooral op een bruine of zwarte huid. Volgens de NHS is dat meestal tijdelijk, maar soms blijvend. Meer over donkere plekken lees je bij hyperpigmentatie.

Een verwijderd steelwratje komt op dezelfde plek meestal niet terug (NHS). Wel kunnen er elders nieuwe ontstaan, omdat de oorzaken blijven bestaan. Een gezond gewicht verkleint de kans daarop (healthdirect).

Waarom je een steelwratje niet zelf moet verwijderen

De NHS raadt af om een steelwratje zelf weg te halen, tenzij je huisarts dat adviseert, omdat je kans loopt op bloedingen, infecties en littekens. Healthdirect waarschuwt dat de verwijderkits die online verkocht worden niet goedgekeurd zijn en de huid ernstig kunnen beschadigen. Volgens de AAD heeft de Amerikaanse toezichthouder FDA geen enkel product voor thuisgebruik goedgekeurd en raadt die het gebruik ervan af. Concreet:

  • Niet afbinden met een draadje en niet afknippen. Zonder steriele omstandigheden en verdoving kan dat leiden tot een infectie, een flinke bloeding of een litteken (NHS, healthdirect).
  • Geen middelen tegen wratten gebruiken. Wratten zijn hard, steelwratjes zijn zacht. Een sterk middel tegen wratten kan de huid eromheen beschadigen en een litteken geven (AAD).
  • Niets weghalen wat niet beoordeeld is. Het grootste risico van zelf verwijderen is dat je iets weghaalt dat geen steelwratje is, maar bijvoorbeeld huidkanker (AAD). Dan kan het niet meer onderzocht worden.

Nazorg na het verwijderen

Volg de instructies van de arts die het steelwratje heeft weggehaald. Vaak houdt dat in: het verband eraf halen, het wondje voorzichtig schoonmaken en er een nieuw verband op doen (AAD). Peuter niet aan het wondje en trek het korstje er niet af. Bescherm de plek tegen de zon tot de huid hersteld is, zodat het litteken niet donker wordt. Vraag na hoe lang het genezen duurt en wanneer je weer dingen kunt doen waarbij de plek schuurt, zoals sporten of een riem dragen.

Blijft het wondje bloeden, druk er dan stevig en zonder los te laten een schoon gaasje op, 20 minuten lang. Stopt het bloeden daarna nog niet, bel dan je huisarts of, buiten kantoortijden, de huisartsenpost. Neem ook contact op als de plek roder, warmer of pijnlijker wordt, als er pus uitkomt of als je je ziek voelt: dat kunnen tekenen van een infectie zijn.

Wanneer naar de huisarts of dermatoloog?

Laat een bultje bekijken als het:

  • groter wordt (NHS);
  • pijn doet of bloedt (NHS);
  • samen met veel andere nieuwe bultjes in korte tijd is ontstaan (NHS, AAD);
  • op je ooglid zit en je zicht belemmert (AAD);
  • van kleur of vorm verandert, of hard, ruw, onregelmatig of meerkleurig is in plaats van zacht en glad.

Healthdirect raadt aan om elk nieuw of onduidelijk bultje op de huid door een arts te laten bekijken, zodat die kan nagaan of er tekenen van huidkanker zijn. Twijfel je wat er op je huid groeit? Stuur dan foto's naar een dermatoloog van iDerma via een online consult. Je krijgt meestal binnen 24 uur (in het weekend binnen 48 uur) antwoord: of het lijkt op een steelwratje, of verwijderen zinvol is en of je het eerst bij je huisarts moet laten nakijken.

Foto: Davidwidlund, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.

Foto: Xheedv, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.

Veelgestelde vragen

Kan een steelwratje kwaadaardig worden?
Nee, een steelwratje is goedaardig en onschuldig (NHS, DermNet). Het risico zit ergens anders: een wrat of zelfs huidkanker kan op een steelwratje lijken (AAD). Laat daarom een nieuw bultje, of een bultje dat groeit, bloedt of verandert, door een arts bekijken voordat je ervan uitgaat dat het een steelwratje is.
Zijn steelwratjes besmettelijk?
Nee, steelwratjes gelden niet als besmettelijk. Ze ontstaan vooral door schuren van de huid, in combinatie met leeftijd, overgewicht, zwangerschap, insulineresistentie en erfelijke aanleg. Gewone wratten zijn wel besmettelijk: die komen door een virus en verspreiden zich via direct contact.
Kan een steelwratje vanzelf verdwijnen?
Soms. Sommige steelwratjes vallen na verloop van tijd vanzelf af, en steelwratjes die in de zwangerschap zijn ontstaan, verdwijnen vaak weer na de bevalling (healthdirect). Tijdens de zwangerschap worden hormonale veranderingen juist in verband gebracht met meer steelwratjes (NHS).
Doet het verwijderen van een steelwratje pijn?
Voordat de arts een steelwratje wegknipt, wordt de huid verdoofd (AAD). Daarna kan de plek een paar dagen gevoelig zijn. Na elektrocoagulatie geneest het wondje in één tot drie weken (AAD).
Komen steelwratjes terug na verwijderen?
Op dezelfde plek meestal niet (NHS). Wel kunnen er elders nieuwe steelwratjes ontstaan, omdat de oorzaken, zoals schuren, overgewicht, hormonen en insulineresistentie, blijven bestaan. Een gezond gewicht verkleint de kans op nieuwe (healthdirect).
Wie verwijdert steelwratjes in Nederland?
Vaak kan je huisarts een steelwratje zelf verwijderen. Bij een grote of lastige plek kan de huisarts je doorverwijzen naar de chirurg (St. Antonius Ziekenhuis). Vraag vooraf wat het kost en of je het zelf betaalt. Wil je eerst weten of het wel een steelwratje is? Een dermatoloog van iDerma beoordeelt online je foto's.
Wat doe je als een steelwratje bloedt of rood wordt?
Een steelwratje dat schuurt tegen kleding of een sieraad kan rood worden, pijn doen en bloeden (AAD, healthdirect). Druk bij een bloeding een schoon gaasje stevig op de plek. Blijft het bloeden, of wordt het bultje groter of pijnlijk zonder duidelijke reden, laat het dan bekijken door je huisarts of een dermatoloog.
Nog twijfels?

Een dermatoloog stelt een plan op, speciaal voor jouw huid.

Niet zomaar een crème uit de winkel — de diagnose van een gecertificeerde specialist en een persoonlijk behandelplan, binnen 24 uur.

Consult starten
Persoonlijk behandelplan
24 u
Diagnose
Behandelplan
Voorschriften
iDerma
Gecertificeerd dermatoloog

Geschreven door

Anna Tunkeviča

Medische inhoud beoordeeld door

Andra Šukienė(Dermatoloog)

Onze andere artikelen

Rode, schilferige en ontstoken huid van atopisch eczeem op de onderarm en pols

Constitutioneel eczeem (atopisch eczeem): symptomen, oorzaken en behandeling

Constitutioneel eczeem (atopisch eczeem) geeft jeuk, een droge huid en terugkerende opflakkeringen. Lees over de oorzaken, symptomen en verzorging.
Groepjes gordelroosblaasjes met roodheid over de nek en schouder

Gordelroos (herpes zoster): symptomen, oorzaken en behandeling

Gordelroos geeft een pijnlijke blaasjesuitslag aan een kant van het lichaam. Ontdek de symptomen, oorzaken, besmettelijkheid en behandelopties bij iDerma.
Een verheven, wratachtige seborroïsche keratose met een ruw oppervlak op de huid, op afstand beoordeeld.

Ouderdomswratten (seborroïsche keratose): herkennen, oorzaken en behandeling

Ouderdomswrat (seborroïsche keratose): een onschuldig bruin plekje. Zo herken je hem, zie je het verschil met huidkanker en kies je hoe je hem weghaalt.
Handrug met schilferende, roze verheven plekken die kenmerkend zijn voor lichen planus.

Lichen planus: paarse bultjes, witte lijntjes in de mond en nagelafwijkingen

Lichen planus geeft jeukende, paarsrode platte bultjes en witte lijntjes in de mond. Niet besmettelijk en op de huid meestal binnen 2 jaar over.